PET/CT kỹ thuật mới phát hiện ung thư sớm

Một kỹ thuật chẩn đoán ung thư mới có thể tìm kiếm các vị trí ung thư di căn, phát hiện tổn thương nguyên phát của ung thư, thậm chí phát hiện ung thư ngay khi cơ thể chưa hình thành tổn thương về mặt cấu trúc./..đã được đưa vào ứng dụng tại bệnh viện Chợ Rẫy.

Đó là tổ hợp thiết bị y khoa PET/CT và máy gia tốc Cyclotron. Đây là thiết bị y khoa hạt nhân áp dụng công nghệ kết hợp giữa máy PET và máy CT. Thiết bị này không chỉ có tác dụng trong lĩnh vực ung bướu mà còn giúp bác sĩ nâng cao chất lượng chẩn đoán và theo dõi nhiều loại bệnh khó trong các lĩnh vực khác như thần kinh, tim mạch. Đối với việc chẩn đoán và điều trị ung thư, việc ghi hình bằng PET/CT có thể giúp phát hiện ung thư giai đoạn sớm ngay sau khi cơ thể chỉ mới có sự thay đổi bệnh lý về chuyển hóa mà chưa hình thành tổn thương về mặt cấu trúc. Thiết bị còn giúp tìm kiếm các vị trí ung thư di căn, vị trí ung thư nguyên phát, giúp các bác sĩ tiên lượng các phương pháp điều trị hiệu quả hơn và đưa ra phác đồ điều trị bệnh lý cho bệnh nhân.


Bác sĩ Nguyễn Xuân Cảnh, Trưởng đơn vị PET/CT và Cyclotron, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết: "Để chụp PET/CT, bệnh nhân sẽ được tiêm tĩnh mạch một liều thuốc có phóng xạ positron, là một chất dẫn xuất glucose vì các tế bào ung thư sẽ hấp thụ và chuyển hóa nhiều glucose hơn các tế bào khác. Sau khi được tiêm thuốc có phóng xạ, cơ thể sẽ phóng ra các tua gamma và máy PET/CT sẽ tính toán từ các tua gamma này để thu nhập hình ảnh từ các tế bào khác nhau của cơ thể. Nhờ đó, những bất thường về chuyển hóa tại các tế bào sẽ được ghi nhận, ngay trước khi có sự thay đổi về cấu trúc".

Trong khi đó, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác như chụp cắt lớp vi tính (CT), cộng hưởng từ (MRI), siêu âm...chỉ phát hiện và đánh giá được các tổn thương khi đã có những thay đổi về cấu trúc giải phẫu ở mức độ đủ lớn và "bỏ qua" các tổn thương có đường kính dưới 1cm. Mặt khác, ở những bệnh nhân ung thư sau phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, các tổn thương có thể biến dạng, thay đổi cấu trúc nên hình ảnh CT, MRI vẫn có những hạn chế trong việc xác định các tổ chức còn sót tế bào ung thư, không phân biệt được các tế bào xơ hóa với tái phát và di căn... Cũng nhờ khả năng ghi nhận chính xác những bất thường PET/CT không những được dùng trong việc phát hiện ung thư sớm mà còn được dùng để đánh giá các phát triển của ung thư, sự di căn hay phát triển của ung thư tới các cơ quan khác của cơ thể hay sự tái phát của bệnh.

Tại Việt Nam, ngoài Bệnh viện Chợ Rẫy, ở Hà Nội tổ hợp máy PET/CT cũng đã được trang bị tại Bệnh viện Việt Đức, Bạch Mai, Bệnh viên Quân y 108,... và nhiều phòng khám tư khác cũng được trang bị: phòng khám đa khoa quốc tế VietSing, phòng khám đa khoa Thiên Tâm, ... nên có thể nói có nhiều nơi chụp PET/CT uy tín tại Hà Nội. Tại bệnh viện Chợ Rẫy, chi phí cho một lần chụp PET/CT là 25 triệu đồng. Trước đây, muốn tầm sót ung thư phải ra nước ngoài chụp với chi phí gấp đôi (khoảng 2.500USD), chưa kể chi phí vé máy bay, đi lại và ăn ở. Tại văn phòng đại diện các bệnh viện của Thái Lan, Singapore đặt ở TPHCM hiện có dịch vụ đưa bệnh nhân sang Thái, Singapore chụp PET/CT và điều trị ung thư. Giá chụp PET/CT trung bình ở bệnh viện Thái Lan là 2.200 - 2.350 USD/lần.

Nhược điểm của PET/CT?

-Nhược điểm lớn nhất của PET/Ct hiện nay là chi phí quá cao, vì thế không có nhiều người bệnh được tiếp cận với phương pháp tầm soát này. Hiện chỉ có một số ít bệnh nhân khá giả mới có khả năng chụp PET/CT. Hiện nay đơn vị PET/CT đang đề xuất đưa dịch vụ PET/CT vào danh sách bảo hiểm y tế để phương tiện chẩn đoán hiện đại này đến được nhiều bệnh nhân hơn.
Khi nào bệnh nhân nên chụp PET/CT?

- Những bệnh nhân không có những bệnh lý liên quan đến ung thư thì không cần chụp PET/CT. Hoặc trường hợp bệnh lý mà dựa trên kinh nghiệm và các chẩn đoán lâm sàng, thầy thuốc có thể chẩn đoán chính xác loại bệnh ung thư, các giai đoạn tiến triển của ung thư thì cũng không cần chụp PET/CT. Ví dụ: ung thư tuyến giáp được chỉ định chụp PET/CT rất ít vì mức độ bệnh đến đâu có thể ước đoán chính xác. Những loại ung thư không tăng sinh hoạt động với Glucose cũng được cân nhắc trước khi chụp PET/CT. Phụ nữ có thai không chụp PET/CT.

- Bác sĩ Nguyễn Xuân Cảnh: Những bệnh nhân có nguy cơ cao đối với ung thư hoặc những bệnh nhân sau khi thử gien, thử máu phát hiện một số chỉ điểm về ung thư thì nên chụp PET/CT để kiểm tra. Bệnh nhân nên chụp PET/CT khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.


PET/CT có tác dụng với tất cả ung thư?

- Một phương pháp được áp dụng phổ biến cho toàn thân thì lại không đặc hiệu và ngược lại. Ví dụ: nghi ngờ ung thư vú thì phương pháp chẩn đoán đầu tiên được nghĩ đến là nhũ ảnh, ung thư cổ tử cung thì phết tế bài... Đây là những phương pháp rẻ tiền nhưng lại rất hiệu quả.

- Nói chung, PET/CT có thể phát hiện được khoảng 80% các loại ung thư vì việc tăng sinh hoạt động với glucose là phổ biến ở các tế bào ung thư, tuy nhiên, cũng có một số tế bào ung thư không tăng sinh hoạt động với glucose, chỉ tăng sinh hoạt động chuyển hóa chất khác như mỡ, đạm, thì có thể khó phát hiện.

Có nhiều bệnh nhận chụp PET/CT ở Bệnh viện Chợ Rẫy không?

-Sau hơn một năm đưa vào hoạt động, đơn vị đã tiếp nhận khoảng 450 bệnh nhân. Rào cản lớn nhất là chi phí chụp khá cao và chưa được nhiều người biết đến.

Với độ nhạy và tính chính xác cao, PET/CT có được xem là phương tiện tầm soát ung thư hữu hiệu?

-Đây là phương pháp tầm soát hữu hiệu nhưng không thể phổ cập toàn dân vì chi phí khá cao. Bởi vậy, quan điểm sử dụng PET/CT vẫn còn bàn luận trên thế giới. Để đưa vào chương trình quốc gia, phương tiện tầm soát phải đáp ứng yêu cầu: độ nhạy cao, gía rẻ, dễ di chuyển để phục vụ cho số đông bệnh nhân ở vùng sâu, vùng xa. Ở nước ngoài cũng chỉ chụp PET/CT cho những người có nguy cơ cao. Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, trước khi chụp PET/CT, bệnh nhận sẽ được hướng dẫn đầy đủ, có bác sĩ chuyên khoa tư vấn...


>> Có thể bạn quan tâm: Chăm sóc sức khỏe bà bầu

Phòng khám Đa khoa Quốc tế VietSing - Công ty CP Y học Rạng Đông
Địa chỉ: Pacific Place 83B Lý Thường Kiệt - Hoàn Kiếm - Hà Nội
Tel: (84-4) 3943 8888 - (84-4) 3944 8686 Fax (84-4) 3942 8989
Email: info@vietsingclinic.com.vn