Nếu bạn đã ngán xôi gấc, quá quen với xôi lạc hay xôi ngô thì hãy thử tìm ăn các món xôi chế biến mới lạ như xôi rán, xôi mít hay xôi nấm, chim nhé.
1. Xôi rán



Xôi trắng được bọc trong nilon, nắm chặt cho các hạt xôi dính quyện vào nhau, dàn mỏng ra rồi cho vào chiếc chảo nhỏ rán vàng hai mặt. Bên ngoài, xôi chín vàng, bên trong vẫn còn nguyên những hạt xôi trắng dẻo thơm ngon. Xôi rán có thể ăn kèm với trứng kho, lạp xườn, thịt kho, giò chả, patê... và rưới nước thịt.
Ở Hà Nội xuất hiện món xôi rán đầu tiên trên đường Đê La Thành, ăn cũng có vẻ giống như ăn phần cháy của xôi, chỉ có điều vẫn còn đôi chút mỡ. Do lượng khách tới ăn đông nên từ sáng sớm, đi qua đường này, bạn có thể thấy các nhà hàng đã rán sẵn. Các miếng xôi được để ráo mỡ, xếp ăm ắp cạnh nhau.
Trên khu phố cổ, có một hàng xôi rán nằm ngay ngã tư Bát Đàn - Hàng Điếu trông khá đặc biệt. Hàng vỉa hè nhỏ nhưng lại tọa lạc ngay ở ngoài hiên cửa hàng sửa chữa, mua bán các loại quạt cổ. Thôi thì đủ loại quạt, nhiều nhất là quạt tai voi từ thời Pháp. Ngồi trên băng ghế ở đây, ăn đĩa xôi, bạn ngỡ như mình đang trở về thời thơ ấu của những năm bao cấp.
2. Xôi mít,

Không chỉ trông đẹp mắt, những múi mít chín vàng ươm đã bỏ hột làm lớp vỏ bọc bên ngoài, nhân bên trong đã tỏa lên một mùi thơm dịu và béo của nếp, nhân bên trong là phần xôi màu xanh cốm tương phản, trên cùng phủ chút dừa tươi, lạc cùng nước cốt dừa nom bắt mắt. Vị mít ngọt nhẹ và thanh, thơm mùi của loại quả miền nhiệt đới.
Phần thơm ngon nhất của xôi mít là nếp thơm ngọt ngào. Xôi được nấu mềm và các hạt gạo được kết dính với nhau tạo nên cảm giác mượt mà, kết hợp với nước cốt dừa thơm béo và mè rang thơm lừng, tạo nên một cảm nhận hoàn toàn khác biệt.
Hiện có nhiều người bán online nhưng nhắc đến hàng xôi mít thì ai cũng nhớ Tô Hiến Thành - một trong những hàng xôi mít đầu tiên hút hồn dân Hà Nội.
3. Xôi cá rô đồng
Xôi cá rô đồng thơm đặc biệt. Ảnh: Holy.
Chế biến món ăn này mất thời gian nhất ở đoạn làm cá. Cá rô đánh vẩy, luộc, để nguội rồi tách lấy phần thịt. Sau đó, đem cá ướp với nước mắm, thêm chút hạt tiêu cho thơm. Đợi thịt cá ngấm với gia vị, đem chiên vàng. Xôi nếp trắng ăn kèm cá thêm chút hành phi.
Mọi nẻo đường Hà Nội có vô vàn các hàng xôi đủ loại nhưng để kiếm được hàng xôi cá rô đồng không dễ. Chính bởi thế, dù nằm khá khuất nẻo, hàng xôi cá rô đồng ở số 1 ngõ 107 Nguyễn Chí Thanh vẫn khá đông khách dù trong những ngày đông giá rét.
4. Xôi chim
Xôi chim nhìn thì không ấn tượng nhưng ăn lại cực ngon. Ảnh: Nguyên Chi.
Xôi chim là đặc sản của vùng đồng bằng Bắc Bộ nên có mặt ở nhiều vùng quê trên khắp miền Bắc như Bắc Ninh, Ninh Bình, Hà Nam... Chim được chọn làm xôi thường là chim câu, cuốc hoặc sẻ. Xôi được đồ từ gạo nếp ngon, chín vừa. Thịt chim băm nhỏ, ướp hành tiêu dầu mỡ và tẩm ướp nhiều gia vị bí truyền cho vừa miệng rồi cho vào nồi, xáo cùng xôi. Vị ngọt thơm từ chim sẽ từ từ thấm đều vào từng hạt xôi đang chín tới. Kết thúc công đoạn chế biến, đầu bếp sẽ rải hành khô đã phi thơm lên trên cho mùi hương thêm quyến rũ.
Món ăn này thoạt nhìn sẽ không đặc biệt thế nhưng, chỉ cần bỏ vào miệng miếng xôi đầu tiên, thực khách sẽ cảm nhận được đầy đủ mùi vị đậm đà, thơm ngọt của thịt chim quyện với hạt xôi dẻo mềm. Cũng bởi thế mà xôi có thể dùng không, không cần thêm bất kỳ loại nước chấm nào mà vẫn vừa miệng.
Ở Hà Nội, nếu muốn thưởng thức món ăn này, bạn thường phải tới những nhà hàng, với giá khá cao (100.000 - 120.000 đồng/đĩa). Nếu muốn tìm hàng bình dân thì bạn có thể tới quán Oanh ở phố Hòe Nhai, giá khoảng 60.000 đồng/đĩa.
5. Xôi chả cua
Suất xôi đầy đặn, ăn no căng. Ảnh: An Thy.
Cửa hàng xôi gia truyền nằm đối diện chợ Hàng Da của bà Thảo đã trở thành quá quen thuộc với người dân phố cổ với xôi chả cua và cơm rang cua lạ miệng. Vào khoảng chiều tối, bên trong quán nhỏ luôn chật kín người ngồi, còn vỉa hè trước quán thì rất đông khách đứng chờ xếp hàng mua về, đủ để thấy sức hút của cửa hàng xôi lâu năm này thế nào.
Có lẽ điều làm nên sức hút cho món xôi chả cua ở đây là bởi chả cua vừa lạ vừa ngon tự chế biến nên thơm và ngọt thơm vị thịt cua bể, vị mặn của nước mắm, cay nhẹ của hạt tiêu, lại an toàn và bổ dưỡng. Chả cua đậm đà, rất hợp cạ với vị dẻo thơm của xôi.
6. Xôi nấm
Nấm được làm thành ruốc nấm ăn cùng xôi. Ảnh: Nguyên Chi.
Nấm là nguồn thực phẩm giàu đạm, đầy đủ các acid amin thiết yếu, hàm lượng chất béo ít và là những acid béo chưa bão hòa. Xôi nấm có thể ăn kèm ruốc thịt, ruốc nấm hương gia truyền, giò chay, thịt ba chỉ rang cháy cạnh hoặc pate gan gà…
Bạn có thể tìm ăn xôi nấm ở 76 Lò Đúc hoặc 1B Lê Ngọc Hân.
7. Xôi xoài
Món xôi Thái thường có sự góp mặt của nước cốt dừa cùng các loại hoa quả xứ nóng quen thuộc như: xoài, sầu riêng, mít, chuối,... Vị bùi bùi của hạt nếp thơm kết hợp cùng cái béo ngậy của nước dừa, vị ngọt của trái cây đã tạo nên sức hấp dẫn đặc trưng cho món xôi ngọt Thái Lan. Một trong những món xôi nổi tiếng và chiếm được cảm tình nhất là món xôi xoài. Xôi xoài thơm ngon khó cưỡng nhờ phần xôi béo ngậy, ăn kèm từng lát xoài Thái Lan ngọt mát thơm lừng.
Bạn có thể thưởng thức xôi xoài ở Gusto Thái, Homecook Gia đình BB 44 Tuệ Tĩnh, Thái Siam 20 hay Koh Samui Hut 40 Nhà Chung.
Xoi ga cho ba chieu,
Xoi gac,